Điều 2 Thông tư số 23/2026/TT-BVHTTDL: Giải thích từ ngữ

Điều 2. Giải thích từ ngữ

Trong định mức ban hành theo Thông tư này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Tin là thể loại báo chí ngắn gọn, cô đọng, phản ánh nhanh chóng, kịp thời những sự kiện mới xảy ra, đang xảy ra, sắp xảy ra trong đời sống xã hội, gồm các thể loại: Tin vắn, tin ngắn, tin sâu.

2. Tin vắn là tin rất ngắn phản ánh cô đọng những thông điệp báo chí cần truyền tải, nhất là sự kiện có tính thời sự.

3. Tin ngắn là tin có các thành phần, kết cấu chủ yếu, phản ánh những thông điệp đặc trưng về nội dung, hình thức của sự kiện.

4. Tin sâu là tin có chiều sâu, phản ánh trình độ nhận thức sâu về sự kiện, khám phá các khía cạnh khác nhau; phân tích, đánh giá tính chất, đặc điểm, nhận định và xu thế vận động, ý nghĩa, hậu quả của sự kiện đối với xã hội (về bản chất, tin tổng hợp cũng là một hình thức của tin sâu).

5. Tin ảnh là thông tin phản ánh qua ảnh, đứng độc lập, không phụ thuộc vào tin, bài.

6. Ảnh minh họa là dạng ảnh đi kèm tin, bài với tư cách là yếu tố cấu thành nội dung của tin, bài để minh họa, tạo độ tin cậy và tính thuyết phục cho thông tin.

7. Bài báo là những tác phẩm báo chí phản ánh chuyên sâu về chủ đề (hay vấn đề) nào đó trong đời sống xã hội. Các thành phần của một bài báo cơ bản gồm: phần tiêu đề (title), phần thông tin cốt lõi (chapeau), phần dẫn nhập (intro), phần thân bài (body), phần tư liệu mở rộng (box), phần kết (kết đóng hoặc kết mở).

8. Bài phản ánh (gồm cả ghi nhanh, tường thuật) là bài báo phản ánh hiện thực qua những sự kiện, sự việc, quang cảnh, hiện trạng, tình huống, suy nghĩ, cảm xúc...

9. Bài phóng sự là bài báo có nội dung viết/nói về con người và sự việc. Phóng sự báo chí chỉ dừng lại ở chức năng thông tin sự kiện, “tường thuật sự việc chân thực, không văn hoa, không hư cấu” dưới bất cứ hình thức nào.

10. Bài điều tra là bài báo có nội dung gồm: Tiếp cận hiện thực hoặc thư tịch để tìm hiểu, phát hiện, phân tích, chứng minh, kết luận và giải pháp giải quyết vấn đề.

11. Bài ký báo chí là hình thức ghi chép về sự thật trong đời sống. Đặc trưng của bài ký là: Trung thành với sự thật một cách tối đa, tác giả xuất hiện trực tiếp trong tác phẩm với nhiệm vụ trần thuật về người thật, việc thật, cũng là nhân chứng thẩm định hiện thực, có kết cấu co giãn, linh hoạt, bút pháp giàu chất văn học trong việc phản ánh và thẩm định hiện thực, ngôn ngữ thông tin thời sự giàu hình ảnh và có khả năng biểu cảm cao.

12. Bài phỏng vấn là một dạng bài viết theo dạng phóng viên hỏi và người được phỏng vấn trả lời.

13. Chính luận báo chí là một nhóm bao gồm các thể loại xã luận, chuyên luận, bình luận có nhiệm vụ đánh giá, phân tích, giải thích, bàn luận về những sự thật của đời sống chính trị - xã hội.

14. Bài báo khoa học là một bài báo có nội dung khoa học và được trình bày theo thông lệ của bài báo khoa học, được công bố trên báo chí hay một tập san/tạp chí khoa học được tính điểm khoa học hoặc quốc tế thừa nhận chính thức, đã qua hệ thống bình duyệt của tập san/tạp chí khoa học.

15. Sáng tác văn học trên báo chí là các tác phẩm thuộc thể loại văn học (văn xuôi, thơ...) được đăng tải trên báo chí.

16. Ảnh báo chí là một hình thức thông tin của báo chí, phản ánh đời sống xã hội bằng ảnh đơn hoặc nhóm ảnh một cách chân thực, sinh động, có chú thích kèm theo, nhằm đem lại cho độc giả một lượng thông tin qua hình ảnh.

17. Tranh báo chí là một hình thức thông tin của báo chí, phản ánh đời sống xã hội bằng tranh đơn hoặc nhóm tranh một cách chân thực, sinh động, có chú thích kèm theo, nhằm đem lại cho độc giả một lượng thông tin thẩm mỹ.

18. Tranh minh họa là một loại hình mô tả (như vẽ chì, vẽ màu, có thể có hỗ trợ của nhiếp ảnh hoặc các dạng hình ảnh khác) được tạo ra để giải thích, làm rõ hơn hoặc bổ sung thêm các thông tin chẳng hạn như một câu chuyện, bài thơ hoặc bài báo.

19. Tranh biếm họa là một loại hình tác phẩm báo chí, có thể vẽ theo phong cách tả thực hoặc cường điệu nhằm mục đích bày tỏ thái độ châm biếm về một hiện tượng, sự vật nào đó.

20. Biên tập là việc rà soát, hoàn thiện nội dung, hình thức bản thảo để xuất bản.

21. Xuất bản là việc tổ chức, khai thác bản thảo, biên tập thành bản mẫu (bản hoàn chỉnh) để in và phát hành (đối với báo chí in); hoặc việc đăng tải bản hoàn chỉnh lên mạng Internet (đối với báo chí điện tử).

22. Phát hành là việc đưa sản phẩm báo chí in đến người sử dụng thông qua một hoặc nhiều hình thức (mua, bán, phân phát, tặng, cho, cho thuê, cho mượn, xuất khẩu, nhập khẩu, hội chợ, triển lãm).

23. Chế bản là quá trình tạo ra và hoàn thiện bản bông, bản phim, bản can, khuôn in để in hoặc bản mẫu để sao chụp.

24. Maket là bản thiết kế mẫu, bản vẽ mẫu trước khi thực hiện quá trình in ấn.

25. Layout là sự bố trí, sắp xếp trình bày nội dung và hình thức trên trang báo.

26. Bình trang là việc sắp xếp các mẫu thiết kế cho phù hợp với khổ giấy in và cách in offset.

27. In film là in bản maket từ bản bông ra tờ film.

28. In can là in bản maket từ bản bông ra tờ giấy can.

29. Ghi kẽm là in bản maket đã bình trang ra bản kẽm.

30. Infographic trên báo chí in, báo chí điện tử là tác phẩm báo chí, dùng yếu tố đồ họa làm ngôn ngữ chính, kết hợp với thông tin ngắn gọn, hình ảnh hoặc nhiều dạng thức khác để thể hiện chi tiết, ngắn gọn và trực quan các sự kiện, vấn đề.

31. MegaStory/E-Magazine/Longform trên báo chí điện tử là tác phẩm báo chí đa phương tiện (multimedia), bao gồm cả chữ viết, ảnh tĩnh, ảnh động, video, tệp âm thanh, đồ họa được thiết kế theo phương thức mới để truyền đạt thông tin.