Điều 20 Thông tư số 50/2026/TT-NHNN: Tài sản có tính thanh khoản cao đủ tiêu chuẩn

Điều 20. Tài sản có tính thanh khoản cao đủ tiêu chuẩn

1. Tài sản có tính thanh khoản cao đủ tiêu chuẩn là HQLA đáp ứng đầy đủ các yêu cầu vận hành quy định tại khoản 2 Điều này. HQLA đủ tiêu chuẩn được sử dụng để tính tỷ lệ LCR.

2. Yêu cầu về vận hành đối với HQLA

a) HQLA phải có sẵn để ngân hàng có thể chuyển đổi thành tiền mặt thông qua các hình thức như bán trực tiếp (outright sale) hoặc giao dịch repo hoặc các giao dịch với Ngân hàng Nhà nước, nhằm bù đắp thiếu hụt trong giai đoạn căng thẳng 30 ngày mà không bị hạn chế đối với việc sử dụng số tiền thu được;

b) Ngân hàng phải đánh giá khả năng chuyển đổi thành tiền, tính sẵn có của tài sản theo quy định nội bộ của ngân hàng phù hợp với thực trạng thị trường và đặc thù hoạt động của chính ngân hàng (bao gồm cả khả năng chuyển đổi thành tiền khi thực hiện giao dịch với Ngân hàng Nhà nước theo quy định pháp luật);

c) Tài sản trong danh mục HQLA đủ tiêu chuẩn phải là tài sản không bị ràng buộc, trong đó: (i) Trường hợp một tài sản tài chính (trừ tiền mặt) bị ràng buộc một phần giá trị cũng được xác định là bị ràng buộc; (ii) Tài sản tài chính nhận được từ các giao dịch mua lại đảo ngược (reverse repo) có thể được tính vào danh mục HQLA đủ tiêu chuẩn khi thỏa mãn các điều kiện:

- Ngân hàng được chuyển giao quyền sở hữu;

- Chưa được ngân hàng sử dụng để huy động vốn thông qua các hoạt động như thế chấp, cầm cố, chiết khấu…;

- Ngân hàng được quyền sử dụng tài sản tài chính đó mà không bị ràng buộc theo quy định pháp luật và thỏa thuận giữa các bên có liên quan; (iii) Các HQLA đã được lưu ký và bảo đảm tại Ngân hàng Nhà nước là tài sản HQLA bị ràng buộc nhưng hạn mức chưa sử dụng được thiết lập trên cơ sở bảo đảm bởi HQLA này trong giao dịch với Ngân hàng Nhà nước được tính vào giá trị HQLA đủ điều kiện theo quy định tại khoản 4 Mục I Phần A Phụ lục I kèm theo Thông tư này;

d) Danh mục HQLA phải được kiểm soát bởi bộ phận chịu trách nhiệm quản lý thanh khoản của ngân hàng và được quy định trong quy định nội bộ của ngân hàng để chuyển đổi tài sản thành tiền trong thời gian thanh toán tiêu chuẩn của loại tài sản đó tại khu vực pháp lý liên quan. Bộ phận này phải có thẩm quyền theo quy định nội bộ của ngân hàng để kiểm soát và quyết định chuyển đổi tài sản trong danh mục HQLA thành tiền. Việc kiểm soát phải được thể hiện thông qua việc duy trì các tài sản trong một danh mục riêng biệt do bộ phận này quản lý với mục đích duy nhất là sử dụng như một nguồn vốn dự phòng hoặc bộ phận này có thể chuyển đổi tài sản thành tiền vào bất kỳ thời điểm nào trong giai đoạn căng thẳng. Số tiền thu được phải thuộc quyền quản lý, sử dụng của bộ phận này để bù đắp thiếu hụt thanh khoản cho ngân hàng trong giai đoạn căng thẳng kể cả khi mâu thuẫn trực tiếp với chiến lược kinh doanh hoặc quản lý rủi ro đã được công bố;

đ) HQLA đủ tiêu chuẩn được phòng ngừa rủi ro thị trường vẫn tính vào danh mục HQLA đủ tiêu chuẩn. Giá trị của HQLA đủ tiêu chuẩn khi tính giá trị HQLA đủ điều kiện là giá trị thị trường trừ đi các chi phí phát sinh khi hợp đồng phòng ngừa rủi ro bị đóng trước thời hạn;

e) Ngân hàng phải thực hiện xác định danh mục HQLA hằng ngày đảm bảo phù hợp với sự thay đổi của quy định pháp luật, thị trường và các biến động khác;

g) Ngân hàng phải loại trừ tài sản khỏi danh mục HQLA đủ tiêu chuẩn khi tài sản chỉ được bán trực tiếp (outright sale) để chuyển đổi thành tiền nhưng tài sản đó không thể bán hoặc bán với mức giảm giá vượt quá mức giảm giá tối đa đối với từng loại tài sản thuộc danh mục HQLA quy định tại Phụ lục I kèm theo Thông tư này;

h) Ngân hàng không được đưa vào danh mục HQLA những tài sản hoặc dòng tiền phát sinh từ tài sản mà ngân hàng đã nhận theo quyền thế chấp lại nhưng chủ sở hữu của tài sản đó có quyền theo thỏa thuận để rút tài sản trong thời gian căng thẳng 30 ngày;

i) Trường hợp tài sản bảo đảm hoặc tài sản ký quỹ cho giao dịch sản phẩm phái sinh mà ngân hàng được quyền sử dụng không giới hạn tài sản này theo quy định pháp luật và theo thỏa thuận giữa các bên liên quan, ngân hàng được tính vào danh mục HQLA với điều kiện ngân hàng đã ghi nhận một dòng tiền ra theo quy định tại Mục IV Phần B Phụ lục I kèm theo Thông tư này;

k) Trường hợp HQLA đủ tiêu chuẩn trở thành không đủ tiêu chuẩn, ngân hàng được phép tiếp tục giữ tài sản đó trong danh mục HQLA đủ tiêu chuẩn trong 30 ngày kể từ ngày HQLA đủ tiêu chuẩn đó trở thành không đủ tiêu chuẩn.